Korektivno preventivne vežbe u OŠ Novi Beograd

Korektivno preventivne vežbe spadaju u vežbe iz programa korektivne gimnastike. Imaju za cilj da spreče nastanak mogućih deformiteta i obezbede pravilan razvoj deteta. Sa druge strane da koriguju i spreče dalju progresiju postojećih deformiteta.

Korektivna gimnastika i korektivno preventivne vežbe direktno utiču na mišiće i zglobove ali i na organizam u celini. Ciljano se jača slaba i isteže skraćena muskulatura. Kod deformiteta grudnog koša i kičmenog stuba obavezno se rade i vežbe disanja.

Najčešći deformiteti sa kojima se susrećemo u radu su ravna stopala, kifoza, lordoza i skolioza ali i loše držanje tela, uzrokovano slabom leđnom i trbušnom muskulaturom, zbog čega je korektivno – preventivnim vežbama obuhvaćen veliki broj dece u školi.

Povećanje snage i fleksibilnosti mišića, povećanje amplitude pokreta i poboljšanje koordinacije pokreta najčešće su psihomotorički sadržaji prilikom planiranja programa.

Kada se radi o preventivnoj komponenti očuvanja zdravlja lokomotornog aparata, najbolje je sa vežbama započeti već u detinjstvu sa namerom sprečavanja nastajanja deformiteta. Zato u našoj školi posebnu pažnju posvećujemo deci mlađeg uzrasta.

Opšte karakteristike

VežbamoprstićeKoštano – mišićni sistem kod dece u razvoju, a pod uticajem spoljašnjih i unutrašnjih faktora, podložan je deformacijama. Nasledni rizici, loše držanje, kratkovidost, neprimerene školske klupe i stolice, nedovoljna fizička aktivnost, dugotrajno sedenje u nepravilnom položaju dovode do poremećene statike kičmenog stuba, što rezultira pojavom kifoze, skolioze i lordoze.

Nagli rast dece u pubertetu nepovoljno utiče na razvoj već prisutnih deformacija.Na stopalima se najčešće javljaju spušteni svodovi i ravna stopala. Na pojavu ovih deformiteta utiče nasledni faktor, fizička neaktivnost,gojaznost i neadekvatna obuća. Posledice su otežano hodanje, trčanje i stajanje, bolovi u nogama, a ponekad i u kičmi.

Kritični periodi

Prvi kritičan period za razvoj deformiteta kičme je doba uspravljanja kada dete iz četvoronožnog položaja prelazi u uspravan položaj. Kada se motorički nezrelo dete podstiče da se prerano i forsirano postavlja u sedeći položaj dolazi do deformiteta već u najranijem dobu sa ozbiljnim posledicama.

Pilates lopteDrugi kritičan period je školsko doba. Deca tada iz aktivnosti i slobode kretanja prelaze u fazu pasivnog sedenja u školskoj klupi. Održavanje takvog mirnog sedenja 45 minuta veliki je napor za decu u razvoju. Kako bi olakšali sedenje često menjaju položaj podupirući se rukama o klupu ili sede naslonjeni leđima na naslon stolice u pogrbljenom položaju. To dodatno naglašava prirodnu zakrivljenost kičmenog stuba. Dugotrajno iskrivljeno sedenje vremenom dovodi do istezanja mišića sa jedne, a skraćivanje sa druge strane trupa što vremenom može uticati i na duboke slojeve mišića što rezultira deformitetom kičmenog stuba. Pasivni i nepravilni položaji i u slobodno vreme, nedovoljna telesna aktivnost sa ciljem ojačavanja i istezanja muskulature dodatno pojačava efekat.

Treći kritičan periodje pubertet kada nastupa nagli rast kostiju a koji ne prati adekvatna mišićna snaga što dovodi do nestabilnog koštano – mišićnog sistema. To je period kada se deformitet može pojaviti ili naglo pogoršati stanje ako je defotmitet već prisutan. Prevelika emocionalna napetost, nepravilna ishrana, nedovoljna fizička aktivnost su glavni razlozi nepravilnog razvoja koštano – mišićnog sistema.

Navike vežbanja trebalo bi početi primenjivati već u najranijoj fazi. Kroz umerenost i zabavu dete će u kasnijim godinama nastaviti sa sprovođenjem istih. Od značaja bi bilo i ukoliko cela porodica primenjuje zdrav odnos prema fizičkoj aktivnosti kako bi podsticala dete.

Stopala

Stopala su uz kičmu još jedan deo tela gde često dolazi do deformiteta. Obično se javljaju u ranijem dečjem dobu usled neprimerenog opterećenja i oslabljenih mišića. Najčešći deformitet je spušteno stopalo. Posledica ovoga je promenjenog položaja skočne kosti koja zauzima vertikalan položaj. Primena preventivno – korektivnih vežbi značajno može uticati na pravilno formiranje stopala, kao i primenom raznih sportskih aktivnosti (plivanje, trčanje..)

Kičmeni stub

Vežbe za leđaSavijanje kičmenog stuba se odvija u tri osnovne ravni tela – središnjoj ili uzdužnoj (sagitalnoj), čeonoj (frontalnoj) i poprečnoj (transverzalnoj) .
Razlika između lošeg držanja i deformiteta je u tome što kod lošeg držanja još nije došlo do anatomske promene na koštanoj strukturi, dok kod deformiteta jeste. Stoga se loša držanja ciljnim programima mogu korigovati i vratiti u prirodnu zakrivljenost a kod deformiteta može se ciljnim vežbama sprečiti dalji progres.

Tri osnovna loša držanja tela su kifotično, lordotično i skoliotično držanje.

Kod kifotičnog držanja ili kifozeoslabljeni su mišići trbuha, skraćeni mišići grudnog koša i oslabljeni i istegnuti mišići leđa. U skladu sa navedenim sprovodi se odgovarajuća kineziterapija koja uključuje i vežbe disanja.

Kod lordotičnog držanja ili lordozeoslabljeni su i istegnuti mišići trbuha i ekstenzori kuka. (mišići zadnje strane natkolenice i mišići glutealne regije). Skraćeni su mišići donjeg dela leđa i karlice.

OpuštanjeKod skoliotičnog držanja ili skoliozeradi se o složenom iskrivljenju kičmenog stuba sa rotacijom kičme oko uzdužne ose.Zato je potrebno ciljano delovati na jačanju i blagom istezanju istegnute strane, istezanju i blagom jačanju skraćenih mišića, primenjivati vežbe disanja uz korekciju držanja, najbolje ciljano individualno ili u okviru grupnog programa korektivne gimnastike.